wat betekent dit voor alle zonnepanelen en waarom een thuisbatterij loont

Zonnepanelen vanaf 2027: wat verandert er en welke rol speelt een thuisbatterij?

Vanaf 1 januari 2027 verandert de manier waarop de stroom van zonnepanelen wordt verrekend. De salderingsregeling stopt en daardoor wordt het steeds belangrijker om de opgewekte zonnestroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken.

Voor huishoudens met zonnepanelen betekent dit niet dat zonnepanelen ineens geen interessante investering meer zijn. Wel verandert de manier waarop je het maximale rendement uit je installatie haalt. Een thuisbatterij kan daarbij een rol spelen, omdat je zonnestroom kunt bewaren voor momenten waarop je zelf energie nodig hebt.

Wat is de salderingsregeling?

Salderen houdt in dat de elektriciteit die je teruglevert wordt verrekend met de elektriciteit die je op een ander moment afneemt. Tot en met 2026 kan dat nog volledig, tot maximaal je jaarlijkse verbruik.

Vanaf 1 januari 2027 vervalt deze regeling. Voor de elektriciteit die je teruglevert ontvang je dan een vergoeding van je energieleverancier. De hoogte daarvan hangt af van je leverancier en het gekozen energiecontract.

In onderstaande voorbeelden wordt gerekend met een terugleververgoeding van €0,05 tot €0,10 per kWh. Dit is uitsluitend een rekenaanname; de daadwerkelijke vergoeding kan per leverancier en contract verschillen.

Waarom eigen verbruik vanaf 2027 belangrijker wordt

Wanneer je zonnepanelen stroom produceren terwijl je thuis elektriciteit gebruikt, profiteer je direct van die opgewekte energie. Je hoeft die stroom immers niet van het elektriciteitsnet te kopen.

Een teruggeleverde kWh levert vanaf 2027 doorgaans aanzienlijk minder op dan de prijs die je betaalt wanneer je later elektriciteit afneemt. Daardoor wordt het interessant om het moment waarop je energie gebruikt zoveel mogelijk af te stemmen op het moment waarop je zonnepanelen produceren.

Denk bijvoorbeeld aan:

• de vaatwasser overdag laten draaien;
• een wasmachine overdag gebruiken;
• een elektrische auto overdag laden;
• apparaten die veel stroom gebruiken zoveel mogelijk tijdens zonnige uren laten werken.

Maar niet ieder huishouden kan het volledige verbruik naar de middag verschuiven. 's Avonds en 's nachts is er immers geen zonneproductie. Een batterij kan een deel van dat verschil opvangen.

Hoeveel van je zonnestroom gebruik je zelf?

In het rekenvoorbeeld wordt uitgegaan van ongeveer 30 procent direct eigen verbruik zonder batterij. De overige elektriciteit wordt teruggeleverd aan het net.

Dat betekent dat een aanzienlijk deel van de energie die je zonnepanelen op een zonnige middag produceren, niet direct in huis wordt gebruikt.

Met een thuisbatterij kan een deel daarvan worden opgeslagen. De opgeslagen energie kan vervolgens later worden gebruikt, bijvoorbeeld in de avond.

Hoeveel voordeel een batterij daadwerkelijk oplevert, hangt onder meer af van je energieverbruik, de grootte van je zonnepaneleninstallatie, het seizoen en het energiecontract.

Zonnepanelen blijven interessant

Met het einde van de salderingsregeling verandert de terugverdientijd, maar betekent niet automatisch dat zonnepanelen hun waarde verliezen.

In het aangeleverde voorbeeld wordt gerekend met een terugverdientijd van ongeveer 5 tot 6 jaar voor tien panelen wanneer volledig kan worden gesaldeerd. Zonder salderen en zonder batterij komt dat voorbeeld uit op ongeveer 9 tot 10 jaar.

Zonnepanelen hebben volgens het aangeleverde materiaal een verwachte levensduur van 25 jaar of langer. Daardoor kan er ook na de terugverdientijd nog jarenlang energie worden opgewekt.

Wat betekent dit in de praktijk?

Om het verschil inzichtelijk te maken, nemen we het huishouden van Freek en Anja als voorbeeld.

Het gezin:

• gebruikt jaarlijks 4.500 kWh;
• heeft 12 zonnepanelen van ongeveer 430 Wp;
• beschikt daarmee over ongeveer 5,2 kWp aan zonnepanelen;
• produceert ongeveer 4.700 kWh per jaar;
• betaalt in dit voorbeeld €0,27 per kWh;
• heeft een 1-fase aansluiting;
• heeft geen elektrische auto of warmtepomp.

Voor de teruglevering vanaf 2027 wordt gerekend met €0,08 per kWh. Ook dit is een aanname niemand weet nog precies hoe het er uit gaat zien.

Situatie 1: nu t/m 2027 met salderen

• De zonnepanelen produceren ongeveer 4.700 kWh per jaar. Het huishouden gebruikt 4.500 kWh.
• Tot het jaarlijkse verbruik kan de opgewekte elektriciteit volledig worden gesaldeerd. Bij een stroomprijs van €0,27 per kWh betekent dit:
• 4.500 × €0,27 = €1.215 per jaar
• De resterende 200 kWh wordt in dit voorbeeld buiten beschouwing gelaten.

Situatie 2: vanaf 1 januari 2027 zonder thuisbatterij

• Na het verdwijnen van de salderingsregeling wordt direct eigen verbruik belangrijker.
• Als we ervan uitgaan dat 30 procent van de opgewekte energie direct in huis wordt gebruikt, komt dat neer op:
• 4.700 kWh × 30% = 1.410 kWh (direct gebruikt).
• Deze 1.410 kWh vertegenwoordigt bij €0,27 per kWh een waarde van:
• 1.410 × €0,27 = €380,70 (dit koop je niet = opgebracht met de zonnepanelen)
• De overige 3.290 kWh wordt teruggeleverd:
• 3.290 × €0,08 = €263,20 (dit is de vergoeding die je krijgt voor de terug geleverde energie)
• In totaal komt het voorbeeld wat je met de zonnepanelen krijgt dus €380,70 + €263,20 = €643,90 per jaar 
• De overige energie die je moet inkopen als de zon er niet is (4500 kW - 1410 kW = 3090kW) dit moet je ook nog kopen tegen €0,26ct (= € 834,30) 
• totale kosten per jaar € 834,30  

Situatie 3: vanaf 2027 met een 16 kWh thuisbatterij

• In het derde scenario wordt aangenomen dat door de batterij ongeveer 70 procent van de opgewekte zonnestroom uiteindelijk zelf wordt gebruikt.
• Dat is geen gegarandeerd percentage. Het daadwerkelijke eigen verbruik is afhankelijk van onder meer het verbruikspatroon en de seizoenen.
• Bij 70 procent eigen gebruik:
• 4.700 kWh × 70% = 3.290 kWh
• De waarde van deze zelf gebruikte energie bedraagt: 3.290 × €0,27 = €888,30
• We gaan er even vanuit dat de energie die overdag opgewekt wordt allemaal in de accu past en helemaal gebruikt wordt als de zon er niet is.
• totale besparing per jaar € 888,30
  

De drie situaties naast elkaar

• Deze bedragen zijn uitsluitend bedoeld als indicatie. Het resultaat voor een individuele woning kan aanzienlijk verschillen.

Een dynamisch energiecontract kan een extra rol spelen

• Een thuisbatterij hoeft niet uitsluitend te worden gebruikt om zonnestroom op te slaan.
• Bij een dynamisch energiecontract verandert de elektriciteitsprijs gedurende de dag. Wanneer de prijs laag is, kan de batterij worden geladen. Wanneer elektriciteit duurder is, kan opgeslagen energie worden gebruikt.
• Dat kan vooral interessant zijn op momenten waarop de zonnepanelen weinig produceren, bijvoorbeeld tijdens donkere winterdagen.
• De batterij kan daarmee naast het verhogen van het eigen verbruik ook worden ingezet om het moment van inkopen en gebruiken van elektriciteit beter op elkaar af te stemmen.
• In het aangeleverde materiaal wordt voor een 16 kWh-systeem een potentiële jaarlijkse besparing van ongeveer €650 tot €1.450 genoemd, met een genoemde terugverdientijd van circa 5 tot 11 jaar. Deze cijfers zijn afhankelijk van het energiecontract en het daadwerkelijke verbruik en moeten daarom als indicatie worden beschouwd.

Deye thuisbatterij als mogelijke oplossing

• Een van de systemen die hiervoor kan worden toegepast is een Deye hybride omvormer in combinatie met batterijmodules.
• De hybride omvormer vormt de schakel tussen zonnepanelen, thuisbatterij, woning en elektriciteitsnet. Hierdoor kan de opgewekte energie worden verdeeld over het directe verbruik, de batterij en het net.

Batterijopslag met LFP-technologie

• De genoemde SE-F16 batterijmodules hebben een capaciteit van 16 kWh en maken gebruik van lithium-ijzerfosfaatcellen, ook wel LFP genoemd.
• Bij een 3-fase systeem kan de opslagcapaciteit volgens het aangeleverde materiaal later heel eenvoudig worden uitgebreid.
• Welke capaciteit geschikt is, hangt af van de woning en het energieverbruik. Een grotere batterij is niet automatisch een betere keuze; de capaciteit moet aansluiten bij de hoeveelheid energie die je daadwerkelijk kunt opslaan en gebruiken.

Geschikt voor dynamische energieprijzen

• De laadplanning van de Deye-installatie kan worden gebruikt om de batterij op verschillende momenten te laden en ontladen.
• Bij een dynamisch contract kan de batterij bijvoorbeeld worden geladen wanneer elektriciteit relatief goedkoop is en later worden gebruikt wanneer de prijs hoger ligt.
• De instellingen kunnen bij de installatie worden afgestemd op de zonnepanelen en het verbruik van de woning.

Noodstroomfunctie

• Een ander onderdeel van het systeem is de mogelijkheid om bepaalde groepen van noodstroom te voorzien.
• Bij een stroomstoring kunnen bijvoorbeeld verlichting, koelkast, internetapparatuur of een cv-pomp op de batterij worden aangesloten.
• Welke groepen daadwerkelijk worden meegenomen, wordt bepaald tijdens de technische beoordeling van de installatie.

1-fase of 3-fase?

• De juiste uitvoering hangt mede af van de elektrische aansluiting van de woning en het aanwezige energieverbruik.
• Een 1-fase systeem kan volgens het aangeleverde aanbod worden gecombineerd met een batterij van 16 kWh.
• Voor woningen met bijvoorbeeld een warmtepomp of laadpaal kan een 3-fase uitvoering interessanter zijn. Bij een hoger energieverbruik, zoals in een volledig elektrische woning, kan ook een grotere batterijcapaciteit worden toegepast.
• Een technische controle van de meterkast en installatie is daarom belangrijk voordat een definitieve keuze wordt gemaakt.

Indicatieve pakketten en prijzen

De aangeleverde pakketten zijn inclusief hybride omvormer, batterijmodules en installatie.

• De genoemde prijzen zijn vanafprijzen inclusief installatie volgens het aangeleverde materiaal. Beschikbaarheid, installatieomstandigheden en eventuele wijzigingen in prijzen kunnen invloed hebben op de uiteindelijke offerte.
• Er zijn daarnaast kleinere systemen van 5 of 10 kWh beschikbaar op aanvraag. Volgens het aangeleverde materiaal ligt de prijs per kWh daarbij relatief hoger.

Hoe zit het met de btw?

Voor particulieren met zonnepanelen kan volgens het aangeleverde materiaal de btw op de batterij en installatie worden teruggevraagd.

De genoemde indicatieve bedragen zijn:

• ongeveer €1.040 bij een 16 kWh 1-fase systeem;
• ongeveer €1.214 bij een 16 kWh 3-fase systeem;
• ongeveer €2.429 bij een 32 kWh systeem.

De daadwerkelijke fiscale situatie moet altijd worden gecontroleerd voordat je een aankoopbeslissing neemt.

Voor welke woningen is een thuisbatterij interessant?

Een thuisbatterij kan vooral aansluiten bij een woning waar relatief veel zonnestroom wordt geproduceerd en een deel daarvan niet direct kan worden gebruikt.

Denk bijvoorbeeld aan een huishouden met:

• zonnepanelen met een duidelijk overschot in de zomer;
• een relatief hoog elektriciteitsverbruik;
• een elektrische auto;
• een warmtepomp;
• interesse in een dynamisch energiecontract;
• behoefte aan een vorm van noodstroom.

Ook het moment waarop je elektriciteit gebruikt speelt een belangrijke rol.

Wanneer is een batterij mogelijk minder interessant?

Een batterij is niet voor iedere woning automatisch de juiste investering.

Wanneer je bijvoorbeeld minder dan ongeveer 1.500 kWh per jaar gebruikt, kan de hoeveelheid energie die je kunt opslaan en benutten beperkt zijn.

Ook wanneer je op korte termijn gaat verhuizen, kan de terugverdientijd een belangrijk aandachtspunt zijn.

Hetzelfde geldt wanneer je geen zonnepanelen hebt en ook geen gebruik wilt maken van een dynamisch energiecontract. In dat geval is het verstandig eerst te bekijken welke functie de batterij voor jouw woning daadwerkelijk zou hebben.

Nu investeren of wachten tot 2027?

Of het verstandig is om een thuisbatterij vóór 2027 te plaatsen, hangt af van de individuele situatie.

Zolang de salderingsregeling nog geldt, is het financiële voordeel van een batterij uitsluitend voor het opslaan van eigen zonnestroom beperkter. Een dynamisch energiecontract kan echter al eerder een extra toepassing bieden.

Vanaf 2027 verandert de situatie doordat terug levering minder waardevol wordt dan direct eigen verbruik.

Volgens het aangeleverde materiaal bedraagt de periode tussen offerte en installatie doorgaans ongeveer 2 tot 4 weken.

Heb je al zonnepanelen met een eigen omvormer? Dan kan worden bekeken of een batterij op de bestaande installatie kan worden aangesloten of dat een andere configuratie nodig is.